Uzm. Dr. Nurdan BarçaUzm. Dr. Nurdan BarçaRadyoloji Uzmanı AnkaraYorumlarUzm. Dr. Nurdan BarçaMenü

Ultrasonografi Nedir? Nerelerde Kullanılır?

Ultrasonografi Nedir? Nerelerde Kullanılır?

Ultrasonografi Nedir?

Ses dalgalarının teknoloji ve tıp alanlarında pek çok kullanım alanı mevcuttur. Bunlardan biri olan ultrasonografi (US) bir tıbbi görüntüleme yöntemi olup, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanarak vücudun iç kısmında yer alan doku ve organların genel hatlarıyla görülebilmesini sağlar.

Bu uygulama ile insan kulağının algılayabileceğinden çok daha yüksek bir frekansa sahip ses dalgaları vücuda gönderilir. Bu ses dalgalarının organlarda yansıma, emilme ve saçılması sonucu dönen sinyal başlangıçtaki sesten daha zayıftır. Kısa zamanda çok sayıda anatomik görüntü gerçek zamanlı bir formatta elde edilir. İncelenen bölgeye ait bir görüntü çıkartılır.

Ultrasonografide radyasyon olarak tabir edilen X ışınları kullanılmaz, zararsız bir işlemdir. Yan etkisi, ağrı ya da acıya sebep olan bir yöntem değildir. Gebelik takiplerinde, bebek ve çocuklarda ilk tercih edilecek güvenli görüntüleme yöntemidir.

Ultrason aletinin iki ana parçası vardır: Ana ünite (merkezi işleme ünitesi) ve prob. Tetkik esnasında incelenen vücut alanına cilde temas ettirilerek konulan ultrason parçasına ”transducer- prob” denir. Yüksek frekanslı sesler, prob içinde bulunan transdüser (çevirici) aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülür. Vücuttan gelen ses dalgalarının oluşturduğu enerji de yine aynı şekilde transdüser aracılığıyla elektrik enerjisine çevrilir. Bu değişimler prob içindeki piazoelektrik kristallerde gerçekleşir.

Diğer parçası ise ana ünite-bilgisayarıdır. Cihazdan gönderilen ses dalgaları, hasta vücudundan yansıdıktan sonra gene aynı cihazın bilgisayarı tarafından algılanır. Ve görüntüye çevrilerek TV ekranında görünür hale getirilir.

Probun temas ettirileceği görüntülenmek istenen bölge, ses dalgalarının tam olarak iletilebilmesi açısından özel bir jelle kaplanır. İşlem sırasında elde edilen görüntüler gerçek zamanlı olup radyolog tarafından monitöre yansıtılarak kontrol edilir. Oluşturulan görüntüye ”sonogram” denir. Bu görüntüler printer (fotoğraf baskı aracı) ile anında kaydedilebilir.

Elde edilen görüntülerin niteliği, işlemin yapıldığı bölgeye göre farklılık gösterir.

Hem ultrasonografi işlemi hem de elde edilen verilerin incelenerek raporlanması ultrasonografi ve diğer görüntüleme yöntemlerine ilişkin ileri düzeyde eğitim almış radyoloji uzmanları tarafından yapılır.

Ultrasonografi en çok sıvı içeren organların ve yapıların incelenmesinde yararlıdır. Ultrasonda katı ve hava dolu yapılar (kemik ve akciğer gibi) çok fazla sıvı içermediklerinden iyi görünmezler.

Normal yapılar içindeki bir tümör ya da kist, ses demetlerini farklı yansıttığı için farklı yapıda gözlenir ve tanı konulur. Ultrasonun birçok hastalığın teşhisinde, bazı hastalıkların ise girişimsel yöntemlerle tedavilerinde önemli bir payı mevcuttur.

Ultrason Tetkikinden Önce Yapılacak Hazırlıklar

Ultrason tetkikinin yapılacağı bölgeye göre hazırlık gerekir. Örneğin Üst batın USG tetkiki için 12 saatlik açlık, pelvik ultrason tetkiki için tetkikten önce 1,5-2,5 litre su içilerek mesaneni n tamamen doldurulmuş olması gerekir.

Ultrason nasıl çekilir?

Birçok kişiye sağlık taramaları için düzenli olarak ultrason yapılır. Doktorlar hastalara görüntülenecek bölgenin özelliğine göre ultrason öncesi dikkat edilmesi gerekenler konusunda gerekli bilgiler verir. Böylece tetkikin yapılacağı bölge en net şekilde görüntülenebilir . Örneğin karın ultrasonunda belirli bir süre açlık ve pelvik ultrasonunda idrara sıkışık olunması gerekir.

Hasta görüntüleme sisteminin yapılacağı sedyeye yerleştikten sonra, radyoloji uzmanı tarafından görüntülenecek bölgeye ses dalgalarının iletimine kolaylaştıran ultrason jeli sürülür. Bu jel sayesinde ses ötesi dalgalar vücut ile prob arasında kayba uğramaz , jel bir köprü oluşturur. Su bazlı olması nedeniyle işlem sonrasında kolaylıkla temizlenir.

Ultrason cihazının prob kısmı incelenecek bölge üzerinde gezdirilir, bu sırada monitöre yansıyan görüntüler değerlendirilir. Bazı bölgeleri daha net değerlendirebilmek için probla cilde bir miktar bastırılabilir.

Elde edilen görüntüler printer (fotoğraf baskı aracı) ile anında kaydedilip çıktı alınabilir. İşleme ilişkin bir rapor düzenlenir.

Şüpheli bulgu saptandığında iç yapıları, şekilleri ve kenarlarının düzgün olup olmaması değerlendirilir.

Renkli Dopper Ultrasonografi (RDUS) ile damar hastalıklarının araştırılması, doku ve organlardaki kan damarlarının dağılımının incelenmesi ve dolayısıyla tümörlerde kanserleşme eğilimlerinin araştırılması mümkündür. İncelenen bölgedeki damarsal yapıların lezyonlarla ilişkisi ve damarlanması açısından yol gösterici olabilir.

Elastografi tekniğiyle dokunun sertliğini tayin edebilir. Meme kanserinin çevre dokuya göre ya da iyi huylu kitlelere göre daha sert olması beklenir. Son yıllardaki çalışmalarla iyi huylu ve kötü huylu bulguların ayırt edilmesinde elastografinin de katkısı olduğu ortaya kondu.

Renkli Doppler ve elastografi tekniklerinin yanı sıra, medikal cihazlarda meme gibi yüzeysel organların daha iyi değerlendirilmesini, küçük kitlelerin ve yapı bozukluklarının görülmesini kolaylaştıran özellikler bulunuyor.

Belirli bir inceleme için seçilen prob tipi çeşitli faktörler bağlıdır: İncelemenin çeşidi, hastanın boyutları ve hastanın yağ ve kas dokusu miktarı. Yüksek frekanslı lineer dizilimli problar genellikle küçük yapılar için (meme, tiroid, skrotum, karotid arter) kullanılır. Abdomen (karın) konveks ya da sektör dizlimli bir prob ile taranabilir, frekans hastanın boyutlarına bağlı olacaktır. Kavite içi bölgelerin taranmasında endovajinal ya da transvajinal prob kullanılır.

Ultrason Ankara kliniğimizde kaç dakika sürmektedir?

Ultrasonografi tetkiki bakılan organın türüne göre veya incelenecek alana göre değişmekle birlikte ortalama 20-60 dakika sürmektedir.

Ultrasonografi kullanım alanları nelerdir?

Abdominal (Batın) Ultrasonografi ile karın içi organlar incelenir. Latincesi de abdomen’dir. Karın bölgesine göre ikiye ayrılır:

  • Üst Batın Ultrasonografi,
  • Alt Batın Ultrasonografi.

İkisi birlikte yapılırsa ”Tüm Batın Ultrasonografi” adını alır.

Tüm Batın-Abdominal Ultrasonografi

Genel olarak karın boşluğunda yer alan organlara ilişkin hastalıkların araştırılmasında kullanılır. Karın içinde bulunan karaciğer, safra kesesi ve safra yolları, pankreas, dalak, böbrekler, böbrek üstü bezleri, mesane, erkeklerde prostat, kadınlarda rahim ve yumurtalıklar, lenfadenopati, kitle (tümör vb),kist, sıvı toplanması gibi anormallikler de tesbit edilebilir.

Sindirim sistemi sınırlı olarak değerlendirilmektedir. Tüm Batın US aç karnına ve mesane idrarla dolu iken yapılır.

Karaciğer Ultrasonu

Karaciğer Ultrasonu ile karaciğerin büyüklüğü, iç yapısı bu organı genel olarak etkileyen hepatit, siroz, karaciğer yağlanması gibi diffüz karaciğer parankim hastalıkları, damarsal lezyonlar, fokal karaciğer kitleler, travma değerlendirilir. Kist ya da kitle var ise bunlar iyi ya da kötü huylu mudur? Sorularına cevap verir. Hepatit B gibi enfeksiyöz hastalıklarda karaciğer ultrasonu yapılır.

Karaciğer parankim özellikleri, hastalıklar ile değişiklik gösterir. Hepatosellüler hastalık hepatositleri etkiler ve karaciğer fonksiyon enzimlerini bozar. Siroz, asit veya yağlı karaciğer paternleri ultrasonografik olarak saptanabilir. Karaciğerin fokal hastalıklarının ayırıcı tanısında kistler, primer tümör ve metastazlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Safra Kesesi Ultrasonu

Safra Kesesi Ultrasonu ile safra kesesi büyüklüğü, duvar kalınlığı, kese etrafında sıvı olup olmadığı değerlendirilir. Ayrıca kese içinde ve safra yollarında safra taşları, travma, safra çamuru, safra kesesi iltihabı ve kitleleri, sarılık nedenlerinin araştırılmasında safra kesesi ve safra yolları ultrasonografisine ihtiyaç duyulmaktadır.

Pankreas Ultrasonu

Pankreas mide, duodenum arkasında yerleşmiştir. Teknik olarak karındaki gaz nedeniyle ultrasonografi ile değerlendirilmesinde güçlük yaşanmaktadır. Pankreas Ultrasonu ile pankreasın iltihabi hastalıkları, kanlanması, pankreas kitleleri ve kistleri, doğumsal anomalileri araştırılır. Eğer batındaki gaz nedeniyle değerlendirilemezse radyolog ileri tetkik isteyebilir.

Dalak Ultrasonu

Dalak Ultrasonu ile dalak büyüklüğü, büyük ise neden olan hastalıklar ,depo hastalıkları, hematolojik ve lenfojenik hastalıklar, travmatik lezyonlar, kist ya da kitle var mı araştırılır.

Böbrek Ultrasonu

Böbrek Ultrasonu ile böbrekler şekil ve büyüklük yönünden değerlendirilir. Diyabet, hipertansiyon, akut / kronik böbrek yetmezliği gibi böbreği etkileyen hastalıkların teşhisi, böbrekte ve /veya idrar yollarında taş veya kum olup olmadığına bakılır. Varsa böbrek kistleri, iyi huylu ya da kötü huylu böbrek kitleleri değerlendirilir.

Böbrek üstü bezleri yağlı dokular olup ultrason ile değerlendirilmeleri zordur. Boyutları artmışsa, kist ya da kitle yönünden değerlendirilir.

Mesane (İdrar Kesesi) Ultrasonu

Mesane (idrar kesesi) Ultrasonu, mesane dolu iken yapılır. İçeriği ve gerekli olduğu hallerde kapasitesi değerlendirilir. Kitle var mı değerlendirilir. Bazı durumlarda mesane boşaltıldıktan sonra içinde kalan idrar miktarının hesaplanması gerekebilir.

Erkeklerde Prostat Ultrasonu

Erkeklerde Prostat Ultrasonu mesane dolu iken yapılır. Prostat boyutu ve iç yapısı, kist ya da kitle var mı araştırılır. Varsa kist ya da kitlenin idrar çıkarmaya engel teşkil edecek büyüklükte mi değerlendirilir. Gerekirse transrektal ultrason incelemesi yapılır.

Rahim ve Yumurtalık Ultrasonu

Kadınlarda Rahim ve Yumurtalıkların Ultrasonu mesane dolu iken yapılır. Boyutları, rahim duvarı, kist ya da kitle olup olmadığına bakılır. Rahim iltihabi hastalıkları hakkında da bilgi verir. Gerekirse transvajinal ultrason incelemesi yapılır.

Mide ve Barsak Ultrasonu

Mide ve Barsaklar için Tüm Batın Ultrasonu ile mide ve barsaklar gibi içi boş organların değerlendirilmesi çok uygun değildir. Görülebilirse mide duvarı, kalınlaşması değerlendirilebilir. Barsak hareketleri, görülebilirse barsakların arasında serbest sıvı değerlendirilebilir.

Batında orta hatta aorta (ana atardamar) ve vena kava inferior (ana toplardamar) bulunur. Ultrason ile aorta anevrizması, trombüsler değerlendirilir. Batında değerlendirilebilirse ana damarlar etrafında lenf nodu varlığı araştırılır.

Üst Batın-Abdomen Ultrasonu

Karnın üst kısmındaki organlardır. Karaciğer, safra kesesi ve safra yolları, pankreas, dalak, böbrekler, böbrek üstü bezleri, abdominal aorta ve VCI gibi ana damarlar, ösefagus alt uç değerlendirilir. En az 8 saatlik açlık gereklidir.

Karaciğerin büyüklüğü, iç yapısı, bu organı genel olarak etkileyen hepatit, siroz, karaciğer yağlanması, damarsal lezyonlar, fokal karaciğer kitleleri, travma değerlendirilir. Kist ya da kitle var ise bunlar iyi ya da kötü huylu olduğu değerlendirilir.

Safra kesesi ultrasonu ile safra kesesi büyüklüğü, duvar kalınlığı, kese etrafında sıvı olup olmadığı değerlendirilir. Ayrıca kese içinde ve safra yollarında safra taşları, travma, safra çamuru, safra kesesi iltihabı ve kitleleri, sarılık nedenlerinin araştırılmasında değerlidir.

Pankreas midenin arkasında yerleşmiş olduğu için karındaki gaz nedeniyle görülemeyebilir. Pankreas ultrasonu ile pankreasın iltihabi hastalıkları, pankreas kitleleri ve kistleri araştırılır. Eğer batındaki gaz nedeniyle görülemezse radyolog ileri tetkik isteyebilir.

Dalak ultrasonu ile dalak büyüklüğü, büyük ise neden olan hastalıklar, hematolojik ve lenfojenik hastalıklar, travmatik lezyonlar, kist ya da kitle var mı araştırılır.

Böbrekler; şekil ve büyüklük yönünden değerlendirilir. Parankim yapıları, pelvis ve korteks kalınlıkları incelenir. Diyabet, hipertansiyon, akut / kronik böbrek yetmezliği gibi böbreği etkileyen hastalıkların teşhisi, böbrekte ve /veya idrar yollarında taş veya kum olup olmadığına bakılır. Varsa böbrek kistleri, iyi huylu ya da kötü huylu böbrek kitleleri değerlendirilir.

Böbrek Üstü Bezleri; yağlı dokular olup ultrason ile değerlendirilmeleri zordur. Boyutları artmışsa, kist ya da kitle yönünden değerlendirilir.

Batındaki büyük damarlara aorta, vena kava inferiora bakmak gerekir. Ayrıca etrafındaki lenf nodları varlığı araştırılır.

Hepatobiliyer Sistem Ultrasonografisi

Hepatobiliyer sistem, karaciğer, safra kesesi ve safra yollarının ultrasonudur. Dalak ve pankreas da değerlendirilir. En az 8 saatlik açlık gerekir.

Karaciğer Ultrasonu ile karaciğerin büyüklüğü , iç yapısı , karaciğeri genel olarak etkileyen hepatit , siroz, karaciğer yağlanması vb. durumlar açısından değerlendirilir. Kist ya da kitle var ise iyi ya da kötü huylu olup olmadığı bulunur.

Safra Kesesi Ultrasonu ile safra kesei ve safra yollarında safra taşları , safra çamuru, safra kesesi iltihabı, polip, safra kesesi ve safra kesesi yolları kitleleri araştırılır. Sarılık nedenlerinin araştırılması sırasında safra yollarında tıkanma olasılığı nedeniyle safra kesesi ve safra yollarının ultrasonografi ile değerlendirilmesine ihtiyaç duyulur.

Pankreas Ultrasonu ile panreasın iltihabi hastalıkları, pankreas kitleleri, kistleri araştırılır.

Dalak Ultasonu ile dalağın büyüklüğü, kist ya da kitle olup olmadığı, dalak büyük ise büyümeye neden olabilecek sebepler araştırılır.

Üriner Sistem Ultrasonu

Üriner sistem, boşaltım sistemine verilen isimdir. Böbrekler, böbreküstü bezleri, idrar yolları, mesane, ana idrar yolunu ilgilendiren hastalıkları değerlendirmek amacıyla yapılır. Tetkikin yapılabilmesi için hastanın idrara sıkışık olması gereklidir.

Bu tetkik genellikle böbrekte ve idrar kesesinde taş, kitle, genişleme olup olmadığını kontrol etmek için ya da sık sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının nedenini anlayabilmek için yapılır.

Renal (Böbrek) Ultrasonu

Renal Ultrason böbrek ultrasonu olarak da bilinir ve bu tetkik hasta için oldukça kolay bir tetkiktir. Böbreğin ve çevre dokuların değişik açılardan görüntülenmesi sağlanır. Hastanın sadece böbrekleri değil aynı zamanda mesanesi ve böbrekle ile mesanesi arasındaki kanallara da bakılır.

Hastanın aç olması istenmez. Böbreklerde taş ya da kum olup olmadığı, varsa böbrek kistlerinin boyutları, varsa böbrek kitlelerinin özellikleri, enfeksiyon nedeniyle oluşan değişiklikler belirlenir. Böbrek üstü bezleri incelenir.

Bu tetkik genelde diyaliz hastalarında kontrol amaçlı, ya da uzun süredir böbrek hastalığı olanlarda takip amaçlı istenir. Tetkik için en az 7 saatlik açlık ve mesanenin dolu olması tercih edilir. İncelemenin aç iken yapılmasının nedeni sindirim sisteminde daha az gaz olması ve böbreklerle idrar yollarının iyi görülebilmesidir.

Suprapubik/Pelvik (Alt Batın) Ultrasonografisi

Karnın alt kesimlerinin incelenmesi demektir. Mesane dolu iken yapılır. Bu tetkikte mesane ve üreme organları incelenir.

Mesane (idrar kesesi) içeriği ve gerekli olduğu hallerde kapasitesi değerlendirilir. Kitle var mı değerlendirlir. Bazı durumlarda mesane boşaltıldıktan sonra içinde kalan idrar miktarının hesaplanması gerekebilir.

Erkeklerde Prostat bezinin boyutları ve içinde kitle olup olmadığı incelenir. Varsa kist ya da kitlenin idrar çıkarmaya engel teşkil edecek büyüklükte mi değerlendirilir. Gerekirse transrektal ultrason incelemesi yapılır.

Kadınlarda Rahim ve Yumurtalıklar, Tubalar, Douglas boşluğu detaylı şekilde incelenir. Boyutları, rahim duvarı, kist ya da kitle olup olmadığına bakılır. Rahim iltihabi hastalıkları hakkında da bilgi verir. Yumurtalık kistleri/kitleleri araştırılır. Gerekirse transvajinal ultrason incelemesi yapılır.

Transvajinal Ultrasonografi

Transvajinal ultrason kadın üreme organlarının görüntülenmesinde pelvik ultrasona oranla çok daha net görüntülerin elde edilebilmesine imkan tanıyan bir ultrasonografi tekniğidir. Bu yöntemle yapılan görüntülemelerde ultrason probu kadın üreme organı vajina içerisine yerleştirilir. İşlem öncesinde mesanenin dolu olması gerekmez. Gebeliğin ilk evresinde fetüsün çok küçük olması nedeniyle başvurulabilir.

Obstetrik Ultrason

Obstetrik ultrasonografi, günümüzde hamilelik döneminde sıkça kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Böylece bebeğin anne karnındaki görüntüsünü izlemek mümkündür. Bebeğin sağlığı için tercih edilen obstetrik USG yönteminde öncelikli amaç varsa bebekteki anormalliği önceden tespit etmek ve fetüs gelişimini izlemektir. İleriki dönemlerde ise bebeğin kan dolaşımı ve gelişimi gözlenir.

Meme Ultrasonu

Mamografi, yoğun meme dokusu olan kadınlarda, fibroglandüler dokunun üstüste gelmesi(süperempoze) olması nedeniyle tüm kanserleri saptayamaz , başarı oranı yaklaşık %60’a düşer. Meme Ultrasonografisi bu olgularda problem çözücü bir yöntem olarak mamografiye ilave kullanılır. Bu şekilde duyarlılık yüzde 90’ın üzerine çıkarılabiliyor. Ultrason, mamografiye yardımcı en sık kullanılan yöntemdir.

Meme Usg Kullanım Alanları

30-35 yaşının altındaki kadınlarda meme ile ilgili şikâyet ve bulgularda ise ilk kullanılan inceleme yöntemi ultrasonografidir. Ultrasonda şüpheli bir bulgu varlığında radyolog gerekli görürse mamografiyi ultrasona ekleyebilmektedir.

Tanısal göğüs ultrasonografisinin amacı palpe edilen veya mamografide saptanan normal dışı bir görünümün, bir kitlenin, distorsiyonun, mikrokalsifikasyonlara eşlik eden bir dansitenin ultrasonografik bulgularının araştırılması, değerlendirilmesi ve biyopsi gerekip gerekmediğine karar verilmesidir. Ayrıca;

  • Kitlenin solid-kistik (yumuşak dokumu, içi sıvı dolu kesecik mi) ayırımı,
  • Gebelik ve emzirme döneminde,
  • Meme protezli-İmplantlı kadınlarda mamografiye ilave,
  • 35 yaş altı semptomlu kadınlar,
  • Erkek hastalarda erkek hastalarda da ele gelen kitle şikayeti mevcut ise,
  • Memedeki şüpheli bir kitleden örnek almak veya meme kistlerini boşaltmak amacıyla girişimsel işlemlerde rehber olarak,
  • Yüksek riskli tip C-D dens-heterojen memede taramaya ilave olarak ultrasonografiden yararlanılabilir.

Meme ultrasonu sırasında memede tespit edilen lezyonların çevresindeki kanlanmanın durumunu tespit etmek için renkli doppler ultrason kullanılmaktadır. Lezyonun kanlanma durumu lezyonun kötü huylu ya da iyi huylu olup olmadığı ve teşhisinde önemli bir yer tutmaktadır. Tabiki tüm bu tetkiklere göre gerekli görülmesi halinde meme biyopsisi yapılması da gerekli görülebilir.

Meme Ultrasonu incelemeyi yapan radyoloğun deneyimine ve yeteneğine bağlıdır. Bu nedenle görüntülerin yorumlanması mutlaka “Meme Radyoloğu” tarafından yapılmalıdır.

Tiroid Ultrasonu

Tiroid bezi, boynun alt yarısında, adem elması olarak tanımlanan kıkırdak çıkıntının altında, kelebek şekilli bir iç salgı bezidir. Nefes borusunun(trakea) her iki yanında ve kısmen önünde yer alan bir organdır.

Tiroid ultrasonu ile tiroid bezi değerlendirilebilir.

Tiroid ultrasonu ile tiroid bezindeki anormallikler, elle muayene ile tespit edilemeyen nodüller ve tiroidit gibi nodül dışı hastalıklar incelenebilir. Nodül varsa, yapısını belirleyip, iyi huylu bir nodül yada biyopsi gerektiren kuşkulu bir nodül olup olmadığı, daha önce tespit edilmiş nodüllerin büyüyüp büyümediği kontrol edilebilir.

Kuşkulu nodüllerde ince iğne biyopsilerine rehberlik eder. Doğru bir tanı için tiroiddeki nodüllerin iğne biyopsisi mutlaka ultrason rehberliğinde yapılmalıdır. Ayrıca ultrason tiroid bezine komşu yapıların görüntülenmesinde, bir kateter veya başka bir drenaj cihazının yerleştirilmesi sırasında yönlendirme için kullanılabilir.

Tiroid kanserinin teşhisi için en fazla tercih edilen yöntemdir.

Boyun Ultrasonografisi

Boyun ultrasonografisi oldukça detaylı bir incelemedir. Boyunda yer alan tükürük bezleri, tiroid bezi, lenf bezleri çenenin her iki yanında ve alt kısımlarında detaylı olarak incelenir. Ayrıca boyundaki ana damarlar plaklar açısından değerlendirilir.

Tiroid bezinin boyutları, parankimi, tiroidit gibi iltihabi durumları, varsa nodül iç yapısının değerlendirilmesi ultrason ile yapılabilmektedir.

Lenf nodlarının değerlendirilmesi için en iyi yöntem ultrasondur. Lenf bezleri enfeksiyonlar veya kanser nedeniyle büyüyebilir. Ultrason ile lenf nodlarının şekli, görünümü, iç yapısı, Renkli Doppler Ultrason ile kanlanması değerlendirilir, böylece iyi ya da kötü huylu olduğu ayırdedilebilir.

Tükrük Bezleri Ultrasonografisi

Tükürük bezleri boyunda çene altında ve çenenin her iki yanında yeralmışlardır. Tükürük kanallarında taş veya tükürük bezlerinde kitle şüphesi varsa istenebilen bir tetkiktir.

Kalça Ultrasonu

Doğuştan kalça çıkığında çoğu zaman bebek anne karnında iken kalça çıkıktır ya da kalçanın gelişimi yetersiz kalmıştır. Erken teşhis önemlidir. İlk 3 ayda, alçısız ve ameliyatsız tedavi ile tamamen normal bir kalça elde etme şansınız %95 in üzerindedir.

Her yenidoğan 1 aylık olduğunda önce kalça muayenesi olmalı ve ardından deneyimli bir radyolog tarafından ultrasonografiyle değerlendirilmelidir. Ülkemizde doğum sonrası 2-6 ay arasında bu konuda deneyimli radyologlar tarafından ultrason ile tarama yapılmaktadır. Erken yakalanan kalça çıkıklarının tedavisinde de ultrason ile takip yapılmaktadır. İşlem ağrısızdır, radyasyon içermemesi sebebiyle de tercih nedenidir.

Yumuşak Doku Ultrasonografisi

Genelde el ile muayenede ele gelen şişliklerin iç yapısı ve özellikleri hakkında bilgi almak için yapılan bir incelemedir.

Bu inceleme ile şişliğin bir tümör olup olmadığı, tümör ise kötü özellikleri bulunup bulunmadığı, kan damarlarıyla olan ilişkileri, sıvı içerip içermediği gibi nasıl bir tedavi yapılacağına karar vermeye yarayan bilgiler elde edilir.

Renkli Doppler Ultrasonografisi

Diğer ultrason tekniklerinden farklı bir görüntüleme imkanı sunan renkli doppler ultrasonu, damarlardaki kan akışını tespit etmekte kullanılır. RDUS ile damar hastalıklarının araştırılması, doku ve organlardaki kan damarlarının dağılımının incelenmesi ve dolayısıyla tümörlerde kanserleşme eğilimlerinin araştırılması mümkündür. Aynı zamanda kan akışının yönü, olası damar tıkanıklıkları ve tıkanıklığa neden olan sorunlar bu ultrason tekniği ile tespit edilebilmektedir.

Gebelerde de bebeğe ilişkin gelişim geriliği gibi durumların saptanmasında da doppler ultrason tekniğinin kullanımı söz konusu olabilmektedir. RDUS ile beyini besleyen ana damarlar görüntülenir, bu işlem karotis renkli dopplerdir.

Diğer Kullanım Alanları; kalp ritmi bozuklukları, damar, arter ve kalpteki kan akışı kontrolü, tıkalı ya da daralmış arterleri bulmak, tiroit bezi hastalıklarının incelenmesi, kas hastalıklarının incelenmesi, anevrizma tespiti, enfeksiyon tespiti, böbrek, pankreas, dalak veya karaciğerdeki kan akışı sorunları, yumuşak doku ve memedeki tümörlerin tespiti, prostat ve genital bölge hastalıkları araştırması, safra kesesi taşı tespiti, felç gibi durumlardan sonra kan akışı kontrolü, böbrek ve karaciğer nakli sonrası.

Renkli Doppler Ultrasonu Nasıl Çekilir?

Doppler ultrasonografi öncesi kişiden rahat kıyafetler tercih etmesi istenir. Karın içindeki organlar için yapılan RDUS de hastaların 6-12 saat aç olması olması istenir. Mesane bölgesine yapılacaksa mesanenin dolu olması gerekir. Çekilmesi istenen bölgeye ultrason jeli sürülür ve prob dolaştırılır. İşlem 40-45 dk sürer.

Hasta Yorumları
Tüm Yorumlar
Uzm. Dr. Nurdan BarçaUzm. Dr. Nurdan BarçaRadyoloji Uzmanı Ankara
0543 115 1010