Uzm. Dr. Nurdan BarçaUzm. Dr. Nurdan BarçaRadyoloji Uzmanı AnkaraYorumlarUzm. Dr. Nurdan BarçaMenü
Tiroid Radyolojisi, Ultrasonu, USG

Tiroid Bezi Nedir?

Tiroid trakeanın önünde bulunan, istmus olarak adlandırılan dar bir köprü doku ile birleşen sağ ve sol loblardan oluşur. Bu loblar karotid arterler ve juguler venler tarafından sınırlandırılır.

Paratiroid bezleri, genellikle her iki tarafta iki tane olmak üzere toplam dört tane olup tiroid bezinin arkasında bulunur.

Tiroid Bezi Hormonları Nelerdir?

Tiroid bezi tiroid hormonu sentezi, depolanması ve salgılanması yolu ile vücudun büyümesi, gelişmesi ve metabolizmaının devamını sağlayan bir endokrin sistem parçasıdır.

Hormonlar Triiyodotironin (T3) Tiroksin (T4) ve Kalsitonin'dir. Bu hormonlar bezin kolloidinde depolanır.

Vücutta tiroid hormonuna ihtiyaç duyulduğunda bu hormonlar, beyindeki hipofiz bezi tarafından üretilen tiroid uyarıcı hormonu(TSH) veya tirotiropin etkisi ile kana salınır. TSH nın salgılanması beyindeki hipotalamus tarafından üretilen tirotropin salgılatıcı faktör ile düzenlenir. Bu hormonların arasında çok hassas denge mekanizmaları söz konusudur.

Tiroid Hastalıkları

Tiroid bezi normal miktarda tiroid hormonu ürettiğinde normal ya da ötiroid kabul edilir.

Hipotiroidizm

Tiroid hormonlarının az salgılanması hipotiroidizmdir. Bu durum, yetersiz iyot alımı (guatr),tiroidin yeterli miktarda tiroid hormonu üretememesi veya hipofizin tiroid hormon üretimini kontrol etmesini engelleyecek bir problemden kaynaklanabilir. Klinik bulguları; bütün metabolizma yavaşlaması, kilo alma, saç dökülmesi, soğuk intoleransı, uykuya meyil, halsizlik, kabızlık, seste kalınlaşmadır.

Hipertirodizm

Tiroid hormonunun fazla salgılanması hipertirodizmdir. Bu durum, bezin tamamının kontrolden çıkması veya aşırı tiroid hormonu üretimine neden olan lokalize neoplazm (adenom gibi) kaynaklı olabilir. Klinik bulguları;

  • Metabolik hızın artması,
  • Kilo kaybı,
  • İştah artması,
  • Sinirlilik,
  • Tremor,
  • Fazla terleme,
  • Sıcak intoleransı,
  • Çarpıntı.

Ayrıca hastalar tiroid bezinin büyüdüğü durumlarda boyunlarında şişlikle doktora başvururlar.

Tiroid hastalıklarının en sık rastlanan sebebi guatra ve hipotroidizme neden olan iyot eksikliğidir. İyot eksikliği olmayan bölgelerde birçok tiroid hastalıklarının temelinde otoimmün süreçler bulunmaktadır.

Tiroid bezinin büyümesine guatr denir. Guatr diffüz ve simetrik veya irregüler ve nodüler olabilir. Nodül tiroidin herhangi bir yerinde, tek veya çok sayıda olabilir.

Tiroid Nodülü Ne Demektir?

Tiroid bezinde ele gelen nodül (şişlik) oranı yaklaşık kadınlarda %5, erkeklerde %1 düzeyindedir. Tiroid nodüllerinin görülme sıklığı yaşla artar. Büyük çoğunluğu iyi huylu olmasına rağmen, hormon üretmeyen tiroid nodülleri tiroid kanseri olabilirler.

Tiroid Kanseri

Tiroid kanseri tiroid bezi içinde nodül olarak görülür ve doğru tanı-tedavi uygulandığında tedavi başarısı yüksektir. Endokrin tümörler arasında en sık görülenidir. Dört tip tiroid kanseri görülür:

Papiller Karsinom: en sık görülenidir (%80) ve çocuklarda tiroid kanserinin temel sebebidir. Kadınlar, erkeklere göre daha sık etkilenirler. Genellikle uzun yıllar, hiç büyümeden belirti vermeyebilir, bazen boyunda yavaş büyüyen ağrısız bir kitle olabilir. Çoğu hasta ötiroiddir. Büyüyüp, yayılması lenfatiklerle olur, hastaların %20 sinde çevre servikal lenf bezlerinde büyüme şikayeti ile doktora başvururlar.

Folliküler Karsinom: tiroid kanserlerinin %15-20 sini oluşturur. Tiroidin tek nodül şeklinde görülür, kadınlarda daha sıktır. İrregüler, serttir. Kan yoluyla yayılır, papiller kanserden daha agresiftir.

Medüller Karsinom: tiroid kanserlerinin %10'unu oluşturur. Bezin küçük bir kesimini genişleten ser ve yoğun bir kitle şeklinde görülür, bezin tamamını da tutabilir. Uzak organlara yayılım saptanabilir.

Anaplastik Karsinom: tiroid kanserlerinin %10 unu oluşturur. Genelikle 50 yaşından sonra görülür. Lezyon çabuk büyüme gösteren sert, fikse bir kitle olarak belirti verir.

Tiroid Kanseri Nasıl Teşhis Edilir? Tiroid Ultrasonu, USG Ankara

Tiroid ultrasonu, tiroid kanseri teşhisinde en önemli inceleme yöntemidir.

Tiroid USG, incelemesinden önce hasta hikayesi alınmalıdır. Hastanın genel sağlık durumu, tiroid tedavileri, daha önce yapılan incelemeleri, ailede tiroid kanseri ya da hipertiroidizm hikayesi ya da eski boyun cerrahisi veya boyuna radyasyon hikayeleri öğrenilmelidir.

Tiroid USG ile ele gelen boyun kitlelerinin lokalizasyonlarının ve özelliklerinin belirlenmesi açısından, nodüler tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde yardımcıdır. Tiroid bezinin boyutu, iç yapısı, nodül varsa nodülün boyutu, iç yapısı değerlendirilebilir.

Guatrda USG incelemesi büyük, heterojen bezi gösterir. Multinodüler guatrda multipl nodüller değerlendirilir. Ultrason ile çevre yapılara bası etkisi görülebilir, Renkli Doppler ultrasonografi ile vaskülaritede artış olup olmadığı değerlendirilir. Tiroid bezinde nodüller kistik-solid olabilir. İyi huylu tiroid hastalıklarından olan adenomlar geniş spektrumda ultrasonografik görünümlere sahiptir. Anekoikten tamamen hiperekoik US görüntüsü görülebilir.

Tiroid kanserlerinin de ultrason görüntüsü hayli değişkendir. Kalsifikasyonlar bütün tiroid kanser tiplerinin %50-80’ninde bulunur. Ultrason metastatik lenfadenopatilerin tespitinde çok hassastır, dolayısıyla tiroidin komşuluğundaki tüm boynun incelenmesi önemlidir.

Tiroid Biyopsisi

Tiroid nodülünün boyutu ile kanser gelişme riski orantılıdır, boyut arttıkça risk de artar.

Tiroid USG de nodül tespit edildiğinde, kanserden şüpheleniliyorsa Tiroid İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi(İİAB) yapılmalıdır. Klinisyen tarafından veya radyoloji uzmanı tarafından USG eşliğinde yapılır. Alınan biyopsi sitologlar tarafından değerlendirilir.

Yetersiz sonuç gelirse işlem tekrarlanmalıdır. Ayrıca tiroid hastalıklarının tanısında Tiroid sintigrafisinden de yararlanılır. Özellikle hipertiroidizmde (zehirli guatrda) faydalı olup, tiroid bezindeki veya nodüldeki yaygın aktivite artışını gösterir.

Tiroid biyopsi sonucunda kanserli hücre tespit edilmesi, kanser şüphesi varsa, takipte nodül hızlı büyüyorsa, nefes darlığı, yutkunma güçlüğü, ses kısıklığı gibi bası yapıyorsa hasta cerrahi yöntemle tedavi edilir. Tedavisinin mutlaka alanında tecrübeli doktorlar tarafından uygulanması gerekmektedir.

Tiroid kanseri metastaz yapmışsa ameliyat sonrası radyoaktif iyot tedavisi uygulanır.

Hasta Yorumları
Tüm Yorumlar
Uzm. Dr. Nurdan BarçaUzm. Dr. Nurdan BarçaRadyoloji Uzmanı Ankara
0543 115 1010